MỤC LỤC
Từ ngày 01/07/2026, quy định về hóa đơn điện tử tại Việt Nam đã chuyển sang một khung pháp lý mới. Đối với hộ kinh doanh, một trong những vấn đề được quan tâm nhiều nhất là hộ kinh doanh nào phải sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền, hộ nào chỉ cần sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế và trường hợp nào không bắt buộc phải sử dụng hóa đơn điện tử.
Theo Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, hóa đơn điện tử là hóa đơn ở dạng dữ liệu điện tử do tổ chức, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh lập để ghi nhận thông tin bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ. Luật cũng xác định hóa đơn điện tử gồm hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế, hóa đơn điện tử không có mã và hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.
Hiểu đơn giản, hóa đơn điện tử từ máy tính tiền là loại hóa đơn được tạo trực tiếp từ hệ thống tính tiền tại điểm bán. Khi giao dịch phát sinh, thông tin bán hàng được ghi nhận trên hệ thống, lập thành hóa đơn điện tử và dữ liệu được truyền đến cơ quan thuế theo quy định.
Cách thức này đặc biệt phù hợp với những hoạt động có số lượng giao dịch lớn, bán hàng trực tiếp cho người tiêu dùng như cửa hàng bán lẻ, siêu thị, nhà hàng, quán ăn, khách sạn hoặc các dịch vụ giải trí.
Điểm cần lưu ý là "máy tính tiền" không nên được hiểu đơn thuần là một chiếc máy POS. Trong thực tế, hệ thống có thể bao gồm thiết bị bán hàng, phần mềm quản lý bán hàng và giải pháp hóa đơn điện tử được kết nối với nhau để đáp ứng yêu cầu lập và truyền dữ liệu hóa đơn.

Hai hình thức đều là hóa đơn điện tử nhưng cách thức vận hành khác nhau.
|
Tiêu chí |
Hóa đơn điện tử thông thường |
Hóa đơn điện tử từ máy tính tiền |
|
Cách lập |
Lập trên phần mềm hóa đơn điện tử |
Khởi tạo trực tiếp từ hệ thống tính tiền |
|
Môi trường sử dụng |
Phù hợp nhiều mô hình kinh doanh |
Đặc biệt phù hợp bán lẻ, bán trực tiếp cho người tiêu dùng |
|
Dữ liệu giao dịch |
Theo quy trình lập hóa đơn của người bán |
Gắn với dữ liệu giao dịch tại hệ thống tính tiền |
|
Kết nối cơ quan thuế |
Theo hình thức hóa đơn đã đăng ký |
Có kết nối dữ liệu theo quy định |
|
Tính thuận tiện tại điểm bán |
Phụ thuộc quy trình bán hàng |
Có thể tích hợp trực tiếp với quy trình thanh toán |
Do đó, khi xác định nghĩa vụ, hộ kinh doanh không nên chỉ hỏi "có phải dùng hóa đơn điện tử không?" mà cần xác định thêm loại hóa đơn điện tử nào phải sử dụng.
Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 là nền tảng pháp lý mới về quản lý thuế, trong đó Điều 26 quy định về hóa đơn điện tử.
Điều 26 xác định ba hình thức hóa đơn điện tử gồm:
Luật đồng thời giao Chính phủ quy định cụ thể đối tượng sử dụng từng loại hóa đơn. Vì vậy, khi xác định hộ kinh doanh có phải sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền hay không, cần đọc Điều 26 cùng Nghị định 254/2026/NĐ-CP thay vì chỉ căn cứ vào Luật.
Nghị định 254/2026/NĐ-CP được ban hành ngày 30/06/2026 và áp dụng từ ngày 01/07/2026. Đây là văn bản quy định chi tiết về hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử theo Luật Quản lý thuế 2025.
Đặc biệt, Nghị định 254/2026/NĐ-CP thay thế Nghị định 123/2020/NĐ-CP và Nghị định 70/2025/NĐ-CP. Vì vậy, những bài viết chỉ căn cứ vào Nghị định 70/2025/NĐ-CP không còn là căn cứ pháp lý hiện hành để xác định nghĩa vụ từ ngày 01/07/2026.
Thông tư 91/2026/TT-BTC được Bộ Tài chính ban hành ngày 30/06/2026, có hiệu lực từ 01/07/2026, hướng dẫn một số nội dung của Luật Quản lý thuế 2025 và Nghị định 254/2026/NĐ-CP về hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử.
Thông tư này thay thế Thông tư 32/2025/TT-BTC. Đây là điểm cần cập nhật khi xây dựng hồ sơ, quy trình hoặc nội dung hướng dẫn hộ kinh doanh sử dụng hóa đơn điện tử trong giai đoạn hiện nay.
Theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP, cần tách nghĩa vụ sử dụng hóa đơn điện tử và nghĩa vụ sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền. Đây là điểm rất quan trọng vì không phải cứ hộ kinh doanh có doanh thu trên 1 tỷ đồng là mặc nhiên phải mua và vận hành máy tính tiền để lập hóa đơn.

Theo điểm d khoản 1 Điều 6 Nghị định 254/2026/NĐ-CP, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 1 tỷ đồng thuộc nhóm phải áp dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế. Quy định này cũng áp dụng đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh bán tài sản phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng.
Như vậy, doanh thu trên 1 tỷ đồng là một căn cứ quan trọng để xác định nghĩa vụ sử dụng hóa đơn điện tử, nhưng cần đọc cùng quy định về từng loại hình hóa đơn.
Có thể hiểu theo hướng:
Hộ kinh doanh trên 1 tỷ đồng không được mặc nhiên hiểu là "bắt buộc phải dùng máy tính tiền"; nghĩa vụ trước hết là phải sử dụng hình thức hóa đơn điện tử thuộc diện pháp luật quy định.
Điểm c khoản 1 Điều 6 Nghị định 254/2026/NĐ-CP quy định nhóm tổ chức, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh có hoạt động bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng trong một số lĩnh vực phải sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.
Các lĩnh vực đáng chú ý gồm:
Đây chính là nhóm mà câu hỏi "hộ kinh doanh nào phải sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền?" cần tập trung phân tích.
Ví dụ, một hộ kinh doanh mở nhà hàng, bán món ăn trực tiếp cho khách hàng và thuộc trường hợp pháp luật quy định phải sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền thì cần chuẩn bị hệ thống đáp ứng yêu cầu về lập và truyền dữ liệu hóa đơn.
Tương tự, hộ kinh doanh cửa hàng bán lẻ, siêu thị, khách sạn hoặc một số hoạt động vui chơi, giải trí cũng cần rà soát nghĩa vụ theo ngành nghề thực tế.
Không nên hiểu như vậy.
Đây là một trong những điểm dễ gây nhầm lẫn nhất khi tìm hiểu quy định mới.
Nghị định 254/2026/NĐ-CP phân biệt các nhóm đối tượng sử dụng hóa đơn điện tử. Hộ kinh doanh có doanh thu trên 1 tỷ đồng thuộc diện phải áp dụng hóa đơn điện tử theo điểm d khoản 1 Điều 6, nhưng quy định này cho phép áp dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền.
Trong khi đó, nhóm bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng trong các lĩnh vực thuộc điểm c khoản 1 Điều 6 được quy định riêng về hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền.
Đặc biệt, Nghị định 254/2026/NĐ-CP còn quy định trường hợp tổ chức kinh tế, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thuộc nhóm bán trực tiếp cho người tiêu dùng nhưng đã đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử có mã hoặc không có mã theo quy định thì không bắt buộc phải đăng ký thêm hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền.
Vì vậy, khi tư vấn cho một hộ kinh doanh cụ thể, cần kiểm tra tối thiểu:
Chỉ sau khi xác định đầy đủ các yếu tố trên mới có thể kết luận chính xác.
HỘ KINH DOANH DƯỚI 1 TỶ ĐỒNG CÓ PHẢI DÙNG HÓA ĐƠN ĐIỆN TỬ TỪ MÁY TÍNH TIỀN KHÔNG?
Không thể chỉ dựa vào tiêu chí "dưới 1 tỷ đồng" để kết luận rằng hộ kinh doanh không cần quan tâm đến hóa đơn điện tử.
Ngưỡng 1 tỷ đồng là một căn cứ quan trọng để xác định nhóm hộ kinh doanh phải sử dụng hóa đơn điện tử theo điểm d khoản 1 Điều 6 Nghị định 254/2026/NĐ-CP. Tuy nhiên, việc xác định nghĩa vụ còn phải xem xét ngành nghề và trường hợp kinh doanh cụ thể.
Mặt khác, hộ kinh doanh không thuộc trường hợp bắt buộc nhưng có nhu cầu sử dụng hóa đơn điện tử vẫn có thể đăng ký sử dụng theo quy định.
Do đó, hộ kinh doanh dưới 1 tỷ đồng nên tránh hai cách hiểu cực đoan:
Cả hai cách hiểu đều chưa đủ căn cứ để áp dụng cho mọi trường hợp.
Nghị định 254/2026/NĐ-CP cũng quy định các trường hợp không phải sử dụng hóa đơn điện tử. Đây là phần rất quan trọng vì nghĩa vụ hóa đơn không áp dụng giống nhau cho mọi hoạt động kinh doanh.

Một điểm đáng chú ý từ ngày 01/07/2026 là hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có thu nhập từ hoạt động cho thuê bất động sản thuộc trường hợp không phải xuất hóa đơn điện tử theo quy định mới, không phân biệt doanh thu trên hay dưới 1 tỷ đồng.
Điều này cho thấy không thể áp dụng máy móc nguyên tắc "trên 1 tỷ đồng là phải xuất hóa đơn điện tử" cho mọi loại thu nhập.
Điều 7 Nghị định 254/2026/NĐ-CP còn quy định các trường hợp không phải sử dụng hóa đơn điện tử liên quan đến một số hoạt động như:
Tuy nhiên, không phải sử dụng hóa đơn điện tử không có nghĩa là được miễn nghĩa vụ kê khai, tính và nộp thuế. Đây là hai vấn đề cần được tách biệt khi thực hiện nghĩa vụ thuế.
Đối với hộ kinh doanh đang hoạt động, một vấn đề thực tế là thời điểm phát sinh nghĩa vụ khi doanh thu tăng lên trong năm. Theo hướng dẫn đối với quy định mới, trường hợp hộ kinh doanh chưa thuộc diện phải sử dụng hóa đơn điện tử nhưng trong năm doanh thu đạt ngưỡng theo quy định thì phải thực hiện đăng ký sử dụng theo thời hạn được pháp luật quy định.
Một trường hợp được hướng dẫn là hộ kinh doanh có doanh thu năm 2025 chưa vượt 1 tỷ đồng hoặc mới bắt đầu kinh doanh năm 2026, nếu doanh thu trong năm 2026 đạt ngưỡng thì phải đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử nếu trước đó chưa đăng ký; thời hạn đăng ký được xác định trong vòng 30 ngày kể từ ngày cuối cùng của kỳ tính thuế có doanh thu tính thuế GTGT lũy kế từ 1 tỷ đồng trở lên.
Vì vậy, hộ kinh doanh cần theo dõi doanh thu trong năm thay vì chỉ kiểm tra doanh thu của năm trước.
Đây đặc biệt quan trọng đối với những hộ kinh doanh có doanh thu biến động mạnh theo mùa vụ.

Nghị định 254/2026/NĐ-CP quy định cụ thể các nội dung cần có trên hóa đơn điện tử. Về nguyên tắc, hóa đơn phải thể hiện các thông tin cần thiết để xác định giao dịch như tên hóa đơn, ký hiệu, số hóa đơn và các thông tin liên quan đến người bán, hàng hóa, dịch vụ, giá trị giao dịch theo trường hợp áp dụng.
Đối với hóa đơn bán cho người tiêu dùng, nếu người mua cung cấp thông tin theo quy định thì thông tin của người mua được ghi nhận tương ứng. Nếu người mua không cung cấp đầy đủ thông tin, hóa đơn có thể thể hiện nội dung "Bán cho người tiêu dùng" theo trường hợp pháp luật quy định.
Đáng chú ý, đối với một số trường hợp bán hàng cho người tiêu dùng như siêu thị, trung tâm thương mại, rạp chiếu phim hoặc bán xăng dầu, quy định về thông tin người mua có những điểm riêng. Vì vậy, hộ kinh doanh nên thiết lập phần mềm bán hàng và hóa đơn theo đúng loại hình hoạt động thay vì tự thiết kế quy trình theo kinh nghiệm.
Nếu thuộc diện phải sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền, hộ kinh doanh nên chuẩn bị theo các bước sau:
Bước 1: Xác định chính xác nghĩa vụ hóa đơn
Rà soát doanh thu, ngành nghề, phương thức bán hàng và nhóm khách hàng để xác định mình thuộc trường hợp nào tại Điều 6 và Điều 7 Nghị định 254/2026/NĐ-CP.
Bước 2: Xác định loại hóa đơn điện tử phù hợp
Không nên mặc định mọi hộ kinh doanh đều sử dụng cùng một loại hóa đơn. Cần xác định có thuộc nhóm sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền hay có thể sử dụng hóa đơn điện tử có mã theo quy định.
Bước 3: đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử
Thực hiện đăng ký với cơ quan thuế theo quy định và lựa chọn giải pháp hóa đơn phù hợp với mô hình kinh doanh.
Bước 4: Chuẩn bị hệ thống bán hàng và máy tính tiền
Hệ thống cần có khả năng ghi nhận giao dịch, lập hóa đơn và đáp ứng yêu cầu truyền dữ liệu đến cơ quan thuế.
Bước 5: Thiết lập quy trình xuất hóa đơn
Nhân viên hoặc chủ hộ cần biết thời điểm lập hóa đơn, thông tin cần nhập và cách xử lý khi khách hàng yêu cầu thay đổi hoặc phát sinh sai sót.
Bước 6: Kiểm tra dữ liệu và lưu trữ
Dữ liệu giao dịch cần được lưu trữ, có khả năng truy xuất và đối chiếu khi cơ quan thuế yêu cầu.
Theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP, hộ kinh doanh sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền có trách nhiệm đăng ký sử dụng và thực hiện truyền dữ liệu theo quy định; riêng quy định về dữ liệu hóa đơn từ máy tính tiền cần được thực hiện đúng quy trình kỹ thuật của hệ thống hóa đơn đã đăng ký.
Một số sai sót phổ biến cần tránh gồm:
Thứ nhất, nghĩ rằng doanh thu dưới 1 tỷ đồng thì tuyệt đối không cần hóa đơn. Ngưỡng doanh thu không phải là căn cứ duy nhất trong mọi tình huống.
Thứ hai, nghĩ rằng trên 1 tỷ đồng đồng nghĩa với bắt buộc mua máy tính tiền. Cần phân biệt nghĩa vụ sử dụng hóa đơn điện tử với hình thức hóa đơn cụ thể.
Thứ ba, tiếp tục áp dụng Nghị định 70/2025/NĐ-CP như văn bản hiện hành. Từ 01/07/2026, Nghị định 254/2026/NĐ-CP đã thay thế Nghị định 123/2020/NĐ-CP và Nghị định 70/2025/NĐ-CP.
Thứ tư, sử dụng hướng dẫn theo Thông tư 32/2025/TT-BTC mà không kiểm tra văn bản mới. Thông tư 91/2026/TT-BTC đã thay thế Thông tư 32/2025/TT-BTC từ 01/07/2026.
Thứ năm, chỉ theo dõi doanh thu của một cửa hàng hoặc một kênh bán hàng. Hộ kinh doanh cần xác định doanh thu theo quy định áp dụng cho toàn bộ hoạt động kinh doanh của mình.
Thứ sáu, cho rằng khách hàng không lấy hóa đơn thì người bán không cần lập. Nghĩa vụ lập hóa đơn được xác định theo pháp luật, không đơn thuần phụ thuộc vào việc khách hàng có chủ động yêu cầu hay không.

|
Nội dung |
Trước 01/07/2026 |
Từ 01/07/2026 |
|
Văn bản nền về quản lý hóa đơn |
Nghị định 123/2020/NĐ-CP và Nghị định 70/2025/NĐ-CP |
Nghị định 254/2026/NĐ-CP |
|
Luật quản lý thuế |
Luật Quản lý thuế 2019 |
Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 |
|
Thông tư hướng dẫn hóa đơn |
Thông tư 32/2025/TT-BTC |
Thông tư 91/2026/TT-BTC |
|
Hóa đơn từ máy tính tiền |
Theo quy định cũ |
Tiếp tục được quy định nhưng đối tượng và cơ chế áp dụng được điều chỉnh |
|
Hộ kinh doanh doanh thu trên 1 tỷ |
Áp dụng theo quy định trước đây |
Thuộc nhóm phải áp dụng HĐĐT theo Điều 6 NĐ 254 |
|
Hộ kinh doanh bán trực tiếp cho người tiêu dùng |
Theo quy định cũ |
Có quy định riêng về HĐĐT khởi tạo từ máy tính tiền |
|
Văn bản cần dùng khi tư vấn hiện tại |
Không còn là căn cứ chính |
NĐ 254/2026/NĐ-CP và TT 91/2026/TT-BTC |
Do đó, nếu một bài viết hoặc tài liệu hướng dẫn về hóa đơn điện tử của hộ kinh doanh vẫn lấy Nghị định 123/2020/NĐ-CP, Nghị định 70/2025/NĐ-CP hoặc Thông tư 32/2025/TT-BTC làm căn cứ hiện hành cho thời điểm tháng 08/2026, nội dung đó cần được rà soát và cập nhật.
Hộ kinh doanh dưới 1 tỷ đồng có phải dùng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền không?
Không phải mọi hộ kinh doanh dưới 1 tỷ đồng đều phải sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền. Cần xem xét ngành nghề, hình thức bán hàng, đối tượng khách hàng và các trường hợp đặc thù theo Điều 6, Điều 7 Nghị định 254/2026/NĐ-CP.
Hộ kinh doanh trên 1 tỷ đồng có bắt buộc dùng máy tính tiền không?
Không nên hiểu máy móc rằng cứ trên 1 tỷ đồng là bắt buộc phải dùng máy tính tiền. Hộ kinh doanh có doanh thu năm trên 1 tỷ đồng thuộc nhóm phải áp dụng hóa đơn điện tử, trong đó quy định cho phép áp dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền theo trường hợp tương ứng.
Hộ kinh doanh bán lẻ có phải sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền không?
Nếu hộ kinh doanh bán lẻ trực tiếp cho người tiêu dùng và thuộc lĩnh vực được quy định tại điểm c khoản 1 Điều 6 Nghị định 254/2026/NĐ-CP thì thuộc nhóm sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền. Tuy nhiên, cần kiểm tra trường hợp hộ kinh doanh đã đăng ký sử dụng loại hóa đơn điện tử khác theo quy định.
Hộ kinh doanh nhà hàng có phải dùng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền không?
Nhà hàng là một trong các lĩnh vực bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng được quy định tại điểm c khoản 1 Điều 6 Nghị định 254/2026/NĐ-CP. Vì vậy, hộ kinh doanh nhà hàng cần rà soát nghĩa vụ sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền theo quy định hiện hành.
Hộ kinh doanh đã dùng hóa đơn điện tử có mã có phải chuyển sang máy tính tiền không?
Không nhất thiết. Nghị định 254/2026/NĐ-CP quy định trường hợp đã đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử có mã hoặc không có mã theo quy định thì không bắt buộc phải đăng ký thêm hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền trong trường hợp thuộc quy định tương ứng.
Hóa đơn điện tử từ máy tính tiền có kết nối với cơ quan thuế không?
Có. Một trong những đặc điểm của loại hóa đơn này là dữ liệu được kết nối, truyền đến cơ quan thuế theo định dạng và phương thức được pháp luật quy định.
Từ tháng 08/2026, khi xác định hộ kinh doanh nào phải sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền, không nên chỉ dựa vào một tiêu chí duy nhất như doanh thu 1 tỷ đồng.
Cần phân biệt rõ: hộ kinh doanh có doanh thu năm trên 1 tỷ đồng thuộc nhóm phải áp dụng hóa đơn điện tử theo quy định; trong khi hộ kinh doanh bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trực tiếp cho người tiêu dùng trong các lĩnh vực được quy định có yêu cầu riêng về hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền. Đồng thời, một số trường hợp đặc thù lại không phải sử dụng hóa đơn điện tử theo Điều 7 Nghị định 254/2026/NĐ-CP.
Vì vậy, hộ kinh doanh nên rà soát đồng thời doanh thu, ngành nghề, phương thức bán hàng, đối tượng khách hàng và loại hóa đơn đã đăng ký trước khi đầu tư thiết bị hoặc thay đổi quy trình bán hàng.
Đặc biệt, trong giai đoạn hiện nay, căn cứ pháp lý cần ưu tiên là Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, Nghị định 254/2026/NĐ-CP và Thông tư 91/2026/TT-BTC. Việc tiếp tục áp dụng các hướng dẫn dựa trên Nghị định 70/2025/NĐ-CP hoặc Thông tư 32/2025/TT-BTC mà không kiểm tra quy định thay thế có thể dẫn đến xác định sai nghĩa vụ hóa đơn của hộ kinh doanh.