MỤC LỤC
Đây là thay đổi ít được chú ý nhưng có tác động lớn nhất đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa. Luật Thuế TNDN số 67/2025/QH15 chính thức áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2025 (có hiệu lực từ 01/10/2025), với bộ thuế suất mới phân loại theo tổng doanh thu năm.
Doanh thu làm căn cứ xác định mức thuế suất là tổng doanh thu của kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp trước liền kề.
Mức 15% và 17% không áp dụng cho doanh nghiệp là công ty con hoặc có quan hệ liên kết mà doanh nghiệp liên kết đó không đáp ứng điều kiện áp dụng thuế suất ưu đãi. Quy định này nhằm ngăn tình trạng chia nhỏ doanh nghiệp để hưởng ưu đãi thuế.
Chi phí lãi vay (sau khi trừ lãi tiền gửi và lãi cho vay) chỉ được trừ không vượt quá 30% EBITDA trong kỳ tính thuế. Phần chi phí lãi vay vượt ngưỡng này được chuyển sang tối đa 5 năm tiếp theo. Doanh nghiệp có dư nợ vay lớn cần rà soát lại cấu trúc tài chính và cách hạch toán lãi vay.
Theo quy định mới, chi phí nghiên cứu và phát triển (R&D) có thể được khấu trừ ở mức 150-200% chi phí thực tế (super deduction). Chi phí mua phần mềm, thuê dịch vụ điện toán đám mây, đào tạo nhân sự về công nghệ thông tin được trừ toàn bộ khi có hóa đơn, chứng từ hợp lệ. Đây là ưu đãi đáng để doanh nghiệp đang chuyển đổi số khai thác.
Từ ngày 15/12/2025 (theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP), hóa đơn mua hàng hóa, dịch vụ trên 5 triệu đồng bắt buộc phải thanh toán qua ngân hàng mới được tính vào chi phí được trừ. Mức này thấp hơn đáng kể so với ngưỡng 20 triệu đồng trước đây - kế toán cần rà soát lại toàn bộ quy trình phê duyệt và thanh toán nội bộ.
Luật Thuế TNCN 2025 (số 108/2025/QH15) có hiệu lực từ 01/7/2026, riêng phần thu nhập từ kinh doanh và thu nhập từ tiền lương, tiền công áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026. Biểu thuế lũy tiến mới gồm 5 bậc: 5%, 10%, 20%, 30% và 35% - đơn giản hơn so với biểu 7 bậc cũ.
Về thực tế, kế toán cần cập nhật lại cách tính khấu trừ tại nguồn cho nhân viên ngay từ kỳ tính thuế 2026. Nếu dùng phần mềm kế toán hoặc phần mềm tính lương, cần xác nhận phiên bản đã cập nhật biểu thuế mới.
Theo khoản 1 Điều 7 Luật Thuế TNCN 2025, cá nhân cư trú có hoạt động sản xuất, kinh doanh với doanh thu năm không quá 500 triệu đồng không phải nộp thuế TNCN và GTGT từ 01/01/2026. Đây là mức tăng đáng kể so với ngưỡng 100 triệu đồng/năm trước đây, giúp một lượng lớn hộ kinh doanh nhỏ được miễn thuế.
Tuy nhiên, ngưỡng này có thể tiếp tục điều chỉnh - một số văn bản hướng dẫn thực hiện (Nghị định 141/2026/NĐ-CP) đã nâng mức này lên 1 tỷ đồng/năm.
Kể từ 17/05/2025, thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần, phần vốn góp vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo được miễn cả thuế TNDN và TNCN. Điều kiện loại trừ: không áp dụng cho doanh nghiệp thành lập từ sáp nhập, chia tách, chuyển đổi sở hữu, hoặc người đại diện đang quản lý doanh nghiệp khác đã giải thể chưa quá 12 tháng.
Từ 01/01/2026, điều kiện hoàn thuế GTGT không còn yêu cầu bắt buộc người bán phải đã kê khai và nộp thuế GTGT đối với hóa đơn đã xuất. Đây là thay đổi có lợi cho doanh nghiệp mua - trước đây, quyền hoàn thuế của bên mua bị phụ thuộc vào việc tuân thủ của bên bán, tạo ra nhiều vướng mắc thực tế.
Chính sách giảm thuế GTGT từ 10% xuống 8% tiếp tục được áp dụng trong năm 2026 đối với một số nhóm hàng hóa, dịch vụ. Doanh nghiệp cần kiểm tra danh mục cụ thể theo văn bản có hiệu lực tại thời điểm kê khai - không nên mặc định áp dụng mức 8% cho toàn bộ hàng hóa dịch vụ.
Doanh nghiệp có thuế GTGT đầu vào chưa khấu trừ hết từ 300 triệu đồng trở lên, tính trong 12 tháng liên tục hoặc 4 quý liên tục, đủ điều kiện nộp hồ sơ hoàn thuế. Đây là quy định tiếp tục từ Luật Thuế GTGT 2024 (số 149/2025/QH15) áp dụng từ 2026.
Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 có hai mốc hiệu lực tách biệt - đây là điểm nhiều doanh nghiệp dễ nhầm lẫn nhất:
Một trong những thay đổi có tính hệ thống nhất: cơ quan thuế bổ sung cơ chế phân nhóm người nộp thuế dựa trên ngành nghề, quy mô, lịch sử tuân thủ và mức độ rủi ro. Nhóm tuân thủ tốt được tạo thuận lợi, nhóm có dữ liệu bất thường chịu giám sát chặt chẽ hơn. Thực tế đây là cơ sở để cơ quan thuế lựa chọn đối tượng thanh tra, kiểm tra - doanh nghiệp có dữ liệu kê khai bất thường sẽ dễ được "chú ý" hơn.
Thời hạn khai bổ sung hồ sơ khai thuế rút ngắn từ 10 năm xuống còn 5 năm kể từ ngày hết thời hạn nộp hồ sơ của kỳ tính thuế. Điều này có nghĩa doanh nghiệp có ít thời gian hơn để phát hiện và tự sửa sai sót của các kỳ cũ.
Từ 01/7/2026, ngân hàng có nghĩa vụ cung cấp số dư tài khoản và giao dịch đáng ngờ của khách hàng cho cơ quan thuế theo yêu cầu. Đây là tín hiệu rõ ràng rằng việc dùng tài khoản cá nhân để thu tiền kinh doanh, không khai doanh thu thực tế, ngày càng khó qua mắt cơ quan thuế hơn.
Theo Nghị định 362/2025/NĐ-CP, nghĩa vụ kê khai và nộp lệ phí môn bài chính thức bị bãi bỏ từ ngày 01/01/2026. Đây là tin tốt trực tiếp giảm một đầu việc kê khai định kỳ cho doanh nghiệp và hộ kinh doanh.
Đây là thay đổi căn bản nhất đối với hộ kinh doanh: từ ngày 01/01/2026, phương pháp tính thuế khoán không còn được áp dụng. Toàn bộ hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh chuyển sang cơ chế tự xác định doanh thu và tự kê khai, tự nộp thuế GTGT và TNCN theo doanh thu thực tế.
Cơ chế mới cũng xóa bỏ Hội đồng tư vấn thuế xã, phường (cơ quan từng tham gia xác định mức thuế khoán). Dữ liệu hóa đơn điện tử sẽ là căn cứ chính để cơ quan thuế đối chiếu doanh thu kê khai.
Đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh bán hàng qua các sàn thương mại điện tử có chức năng đặt hàng và thanh toán trực tuyến (Shopee, Lazada, Tiki, TikTok Shop...), chủ quản nền tảng thực hiện khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay. Đây là thay đổi lớn về cơ chế - người bán hàng online cần kiểm tra lại nghĩa vụ còn lại của mình.
Mã số thuế của cá nhân, hộ gia đình, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh được sử dụng thống nhất là số định danh cá nhân (12 số theo căn cước). Điều này đơn giản hóa thủ tục đăng ký thuế và đồng bộ dữ liệu giữa các cơ quan nhà nước.
Với khối lượng thay đổi trên, dưới đây là danh sách ưu tiên thực tế - không phải "rà soát toàn bộ quy trình" mà là từng đầu việc cụ thể:
Luật Thuế TNDN 2025 áp dụng từ khi nào?
Luật số 67/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/10/2025 và áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2025. Các mức thuế suất 15%, 17%, 20% theo quy mô doanh thu đã áp dụng cho toàn bộ kỳ tính thuế 2025 và tiếp tục năm 2026.
Biểu thuế TNCN 5 bậc mới áp dụng ngay từ tháng 1/2026 không?
Theo quy định chuyển tiếp, biểu thuế TNCN 5 bậc mới áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026 cho thu nhập từ tiền lương, tiền công. Kế toán cần cập nhật cách tính khấu trừ tại nguồn ngay từ kỳ kê khai đầu tiên của năm 2026.
Hộ kinh doanh không có hóa đơn điện tử thì khai thuế như thế nào?
Từ 01/01/2026, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh cần sử dụng hóa đơn điện tử theo quy định của Luật Quản lý thuế 2025. Đây là một trong các điều kiện để cơ quan thuế đối chiếu doanh thu kê khai. Nếu chưa có, cần đăng ký ngay với cơ quan thuế quản lý trực tiếp.
Chi phí lãi vay vượt 30% EBITDA thì có bị mất vĩnh viễn không?
Không. Phần chi phí lãi vay không được trừ trong kỳ được phép chuyển sang kỳ tính thuế tiếp theo, tối đa 5 năm. Tuy nhiên cần theo dõi cẩn thận và ghi nhận đầy đủ trong hồ sơ kế toán để không bị mất quyền chuyển tiếp.
Lệ phí môn bài năm 2026 có phải nộp không?
Không. Theo Nghị định 362/2025/NĐ-CP, lệ phí môn bài đã bị bãi bỏ từ 01/01/2026. Doanh nghiệp và hộ kinh doanh không cần kê khai và nộp khoản này nữa.
Doanh nghiệp thành lập từ tháng 11/2025, thuế suất TNDN tính như thế nào?
Doanh thu làm căn cứ xác định mức thuế suất là tổng doanh thu của kỳ tính thuế trước liền kề. Với doanh nghiệp mới thành lập chưa có kỳ trước, áp dụng theo hướng dẫn cụ thể của Nghị định 320/2025/NĐ-CP - cần tham khảo thêm với cơ quan thuế quản lý trực tiếp.
Năm 2026 không chỉ là năm "áp dụng quy định mới" mà là năm cơ quan thuế tăng cường đáng kể khả năng đối chiếu dữ liệu: hóa đơn điện tử bắt buộc, ngân hàng cung cấp dữ liệu giao dịch, phân nhóm rủi ro người nộp thuế. Doanh nghiệp tuân thủ tốt từ trước sẽ ít bị ảnh hưởng. Doanh nghiệp đang có khoảng hở giữa thực tế kinh doanh và số liệu kê khai sẽ ngày càng khó giữ khoảng cách đó.
Nếu bạn cần hỗ trợ rà soát ảnh hưởng của các thay đổi này đến doanh nghiệp mình hoặc cần tư vấn về cách điều chỉnh quy trình kế toán cho phù hợp, đội ngũ Kế toán Sao Việt sẵn sàng trao đổi cụ thể.
Nội dung bài viết mang tính tham khảo và được cập nhật theo quy định tại thời điểm biên soạn. Do chính sách thuế thay đổi thường xuyên, bạn nên kiểm tra lại với chuyên viên hoặc cơ quan thuế trước khi áp dụng cho trường hợp cụ thể của mình.
Các bài viết khác
Dịch vụ khai thuế ban đầu 
Dịch vụ báo cáo tài chính 
Dịch vụ làm sổ sách kế toán 
Dịch vụ hoàn thuế 
Dịch vụ thành lập văn phòng đại diện 
Dịch vụ thành lập công ty cổ phần 
Dịch vụ thành lập công ty vốn nước ngoài 
